Çekerli Tip Sürtünme Ölçüm Cihazları Nedir? Kullanım Alanları ve Avantajları Çekerli tip sürtünme ölçüm cihazları, yüzeylerdeki sürtünme katsayısını belirlemek amacıyla, hareket halindeki bir taşıta bağlı şekilde çalışan ölçüm sistemleridir. Özellikle havaalanı pistleri, karayolları, otoyollar ve endüstriyel yüzeyler gibi geniş alanlarda kullanılır. Sürtünme verilerini hassas bir şekilde ölçen bu sistemler, yüzey güvenliği, frenleme kabiliyeti ve kayganlık analizlerinde büyük rol oynar.

Çekerli Tip Sürtünme Ölçüm Cihazı Nedir?

Bu cihazlar, genellikle bir taşıt (araç) arkasına bağlanan ve belirli bir hızla çekilerek çalışan test sistemleridir. Frenlenmiş bir test lastiği veya disk üzerinden, yüzey ile temas anında oluşan sürtünme kuvveti hesaplanır. Bu veriler dijital sistemler yardımıyla analiz edilerek sürtünme katsayısı (μ) belirlenir.

Bu cihazlar, özellikle pist frenleme testi, yol kaplama analizleri ve zemin güvenlik kontrolleri gibi alanlarda tercih edilir.

 

Çalışma Prensibi

1. Cihaz bir taşıta bağlanır.
2. Belirli bir hızda test yüzeyi boyunca hareket ettirilir (genellikle 40–95 km/h).
3. Cihazda bulunan test lastiği, yüzeye kontrollü bir şekilde fren uygulanarak bastırılır.
4. Frenleme esnasında oluşan direnç (sürtünme kuvveti) özel sensörler aracılığıyla ölçülür.
5. Ölçülen değer, cihaz ekranına sürtünme katsayısı (μ) ya da braking action (frenleme performansı) olarak yansıtılır.

 

Kullanım Alanları

1. Havalimanları ve Pistler

• Pist yüzeylerinin kayganlık ölçümü
• Kış şartlarında pist emniyeti değerlendirmesi
• Pist yüzeyi bakım öncesi ve sonrası karşılaştırma

2. Karayolu ve Otoyol Testleri

• Yeni yapılan asfaltın sürtünme testi
• Yol yenileme projelerinde kalite kontrol
• Kaza sonrası yüzey analizleri

3. Endüstriyel Zeminler

• Forklift yolları, depo zeminleri gibi alanlarda kaymazlık testleri
• Güvenlik sertifikasyonu öncesi analizler

 

Avantajları

• ✅ Taşınabilirlik ve Esneklik: Farklı araçlarla entegre çalışabilir.
• ✅ Hızlı Ölçüm: Kısa sürede geniş alanlarda sürtünme ölçümü yapılabilir.
• ✅ Uluslararası Standartlara Uygunluk: ICAO, FAA, EASA gibi kurumların kriterlerini karşılayan modeller mevcuttur.
• ✅ Hassasiyet: Kalibre edilmiş sensörler sayesinde yüksek doğruluk oranı.
• ✅ Gelişmiş Veri Kaydı: GPS, hava durumu ve hız gibi verilerle birlikte analiz sağlar.

 

Popüler Çekerli Tip Cihaz Modelleri

• Skiddometer BV11 Towable Friction Tester
  ICAO ve FAA sertifikalıdır, dünya genelinde birçok havalimanında kullanılır.
• ASFT T-5 Trailer Type
  Dijital veri toplama özelliğiyle modern test ihtiyaçlarını karşılar.
• Mu-Meter MK6 Towable
  Pist frenleme performansının değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılır.

 

Sürtünme Katsayısı (μ) Değerlerinin Anlamı

μ Değeri	Yorum	Frenleme Performansı
> 0.40	Yüksek sürtünme	İyi
0.36–0.39	Orta düzeyde sürtünme	Orta
< 0.35	Düşük sürtünme (kaygan zemin)	Zayıf veya riskli

 

Çekerli tip sürtünme ölçüm cihazları, özellikle geniş yüzey alanlarında yapılan kayganlık ve frenleme performansı analizlerinde vazgeçilmezdir. Havalimanlarından karayollarına kadar birçok alanda güvenliği artırmak, kaliteyi sağlamak ve uluslararası standartlara uyum göstermek için bu cihazların kullanımı büyük önem taşır. Doğru modelin seçilmesi, düzenli kalibrasyon ve eğitimli personel ile birlikte bu cihazlar, yüzey emniyetinde kritik bir rol oynar.

 

62